vrijdag 16 januari 2015

Hoe bewaar je je eten het best?



Naar aanleiding van het verschijnen van mijn kookboek word ik nog wel eens gevraagd om ergens mijn boek te komen promoten onder het genot van een proeverij van recepten uit mijn boek. Hartstikke leuk, dus vanaf 1 februari heb ik bij de KvK ook een inschrijving als cateraar. Nu kun je je in Nederland, zeer terecht, niet zo maar cateraar of restauranthouder noemen. Om de voedselveiligheid van de consument te beschermen moet je wel aan een aantal eisen voldoen. (En als je alcohol wil schenken moet je zelfs een speciaal papier hebben waarvoor je examen moet doen.) Die eisen staan in de 'Hygiënecode voor de horeca', een boekwerk dat precies beschrijft hoe je keuken er uit moet zien, op welke temperatuur je producten moet garen, hoe je ze terug moet koelen en nog veel meer.
Ik besloot daarom afgelopen week een spoedcursus te doen waarin al deze materie uitgelegd wordt door een expert. Zo kun je tenminste ook vragen stellen en weet je precies wat belangrijk is. Deze cursus van de Stichting Horeca Onderwijs (www.sho-horeca.nl) vond ik bijzonder nuttig. Niet in de laatste plaats omdat de les gegeven werd door een inspecteur van de Voedsel-en Waren Autoriteit, echt iemand uit de dagelijkse praktijk dus die veel theoretische regels kon uitleggen aan de hand van dingen die hij tegenkomt in zijn werk. Affijn ik zal je hier verder niet belasten met alle regeltjes waar de horeca zich aan moet houden, maar ik bedacht tijdens de les wel ineens dat waarschijnlijk maar weinig mensen thuis echt stilstaan bij hoe ze hun eten bewaren. Ook weet bijna niemand wat in je thuissituatie nu het beste is. Een voorbeeld: Ik denk dat 9 van de 10 mensen restanten soep door de plee spoelen, maar niet weten dat je daarmee ratten aantrekt. 'Hmmm ik ruik soep jongens, kom op we gaan er heen'. Dus die verhalen dat er ratten uit het riool je wc in lopen..........ze zijn echt.
Zo heb ik je nu goed laten schrikken? Mooi, want er zijn nog meer schokkende feiten over hoe mensen hun eten bewaren.
Eerst de cijfers: Volgens de Voedsel-en Waren Autoriteit lopen in Nederland  jaarlijks 2,25 miljoen mensen een voedselvergiftiging op. 30% daarvan is de schuld van de horeca, maar 70% hebben van al die vergiftigingen loop je gewoon thuis op omdat je niet goed met je eten omgaat. Kortom een goede reden om je voor te lichten over hoe je je eten het best kunt bewaren.

De koelkast:
1)De beste temperatuur is 4 graden. Dit kun je meten door een thermometer in je koelkast te leggen. Maar je kunt ook een bakje water neerzetten en daar af en toe een thermometer in steken ter controle.
2)Zet restjes verwarmd eten binnen 2 uur in de koelkast. Nu is er een regel dat je geen warme spullen in de koelkast moet zetten. Dat klopt. Zet daarom je pan met eten in de gootsteen en zet hem in een laag koud water zodat het sneller af kan koelen. Veel mensen doen hun eten in plastic bewaarbakken. Niks mis mee. Weet alleen dat eten in plastic bakken minder snel afkoelt.
3)Bewaar je restjes nooit langer dan twee dagen. Dus kun je ze de volgende dag niet eten, dan kun je het nog de dag daarna doen. Maar als dat ook niet lukt moet je het echt weggooien, hoe zonde dat ook is. Maar je gezondheid gaat voor. Weggooien kun je natuurlijk voorkomen door je kliekje meteen in te vriezen.
4) Zet meteen na het eten de bederfelijke producten terug in de koelkast. Dus boter, kaas, vleeswaren, sauzen en melk.
5)Reinig je koelkast eens per maand grondig. Niet alleen aan de binnenkant, maar ook die rubberen rand aan de deur.
6) Zit er een klein puntje schimmel op je eten? Gooi het helemaal weg, want het betekent dat het rottingsproces al in volle gang is. Bij harde kaas kun je wel volstaan met het beschimmelde stuk er af te snijden.
7) Zet altijd al je producten afgedekt in de koelkast. Dan drogen ze niet uit. Krijg je geen nare luchtjes en blijft het gewoon verser.
8) Zet vlees altijd onderin de koelkast zodat bij eventueel lekken de vleessappen niet op de andere producten komen.

Bewaartijden koelkast (bron: voedingscentrum)
Boter 2 weken
Halvarine ne margarine 4 weken
Eieren 4 weken
Zuivel 4 dagen
Mayonaise 3 maanden
Ketchup 9 maanden
Vlees: 2 dagen
Vleeswaren 4 dagen
Salades voor op brood 3 dagen
Kaas jong 1 week
Kaas oud 2 weken
Plakken kaas en zachte kaas 4 dagen
Bladgroenten 2 dagen
Gesneden groenten 1 dag
Witlof, bloemkool 10 dagen
Broccoli en boontjes 4 dagen

Tomaat, komkommer, courgette, aubergine, paprika, aardappel, ui, knolselderij, knoflook, avocado, bananen, mango en ananas kun je beter buiten de koelkast bewaren. Echter wel gekoeld, dus niet in de warme keuken maar in een donkere koelere ruimte als een kelder of schuur.

De vriezer
1)Neem een vriezer die minimaal -18 graden vriest.
2)Doe restanten eten altijd in een afgesloten bakje in de koelkast. Zo voorkom je uitdroging, maar ook vriesbrand. Dat betekent dat je witte plekken op je eten krijgt en dat is niet goed.
3)De vriezer kun je het beste 1 x per 3 maanden ontdooien.
4) Etiketteer het liefst je producten. Dus zet er op wat het is, want vaak herken je het in bevroren toestand niet meer en zet de datum er op dat je het in de koelkast legde.
5) Vries groente niet rechtstreeks in, maar blancheer ze even in kokend water. Giet ze af en knijp het water eventueel uit. Doe het in een afsluitbare bak. Het voordeel van het blancheren is dat de smaak veel beter behouden blijft. Dezelfde truc kun je met kruiden als bieslook, peterselie en basilicum doen.

Bewaartijden diepvries (bron: voedingscentrum)
Brood  4 weken
Restjes 3 maanden
Vlees en vis: 3 maanden
Groente en fruit: 1 jaar
IJs: 1 jaar

Hoe moet ik ontdooien?
Leg een product uit de diepvries liever niet op het aanrecht te ontdooien. Bacteriën kunnen dan op je aanrechtblad terecht komen. Als je te laat bent met iets uit de diepvries halen en toch buiten de koelkast wilt ontdooien, dek het product dan af met een bak met deksel.

Hoe moet ik spullen bereiden?
Ideaal is als je net als de horeca verschillende snijplanken hebt die je voor een bepaald product gebruikt. Bijvoorbeeld een plank om rauwe kip te snijden, een plank om ander vlees op te snijden, een groenteplank en een plank voor uien en knoflook en een voor cake en brood. Zo houd je de bacteriën zo goed mogelijk gescheiden.

Zorg dat als je vlees bakt die voldoende verhit wordt. Zeker bij kip is dat heel belangrijk, want op eenderde van alle kip (ja ook de biologische) zit salmonella en die gaat pas dood bij 75 graden.

Laat die pan soep, gekookte piepers of stamppot niet op je fornuis staan na het eten. Koel de pan zsm af en zet in de koelkast of vries het in. In lauwwarme soep of stamppot van 40 graden voelen bacteriën zich prima thuis!

Check regelmatig je fruitmand op rottend fruit en verwijder dat meteen. Dat voorkomt aantasting naar de rest van het fruit en die nare fruitvliegjes die op rottend fruit afkomen.

Bewaar aardappelen en uien op een koele plek, dus niet vlakbij de verwarming.

Bewaar producten in blik die je niet meteen allemaal opeet niet in het blik, maar giet ze over in een plastic afsluitbaar bakje.

Tenslotte hoe zit het met de houdbaarheidsdata:
THT Tenminste houdbaar tot geeft aleen aan tot wanneer het product de juiste kwaliteit heeft. Je kunt het daarna dus ook nog gebruiken.
TGT Te gebruiken tot geeft duidelijk aan dat je het na die datum beter weg kunt gooien. Als je het voor de datum invriest geldt dit natuurlijk niet.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten