vrijdag 10 april 2015

Aspergeseizoen 2015 is geopend!

             Alles wat je altijd al over asperges wilde weten!



Gisteren was het dan eindelijk zo ver! Het was de 2e donderdag van april, de dag waarop het aspergeseizoen landelijk wordt geopend. Vanaf nu, tot 24 juni, kun je genieten van verse Hollandse asperges. Dus vergeet die saaie droge dingen uit Peru, die je de afgelopen tijd misschien gegeten hebt omdat ze je zo aanlokkelijk aankeken in de supermarkt, en ga voor deze heerlijke smaakbommetjes van Hollandse bodem. Eet ze lekker gekookt, in een salade, maak er een ovenschotel mee, frituur ze of wok ze. Allemaal lekker!!



aspergeplant

Wat zijn asperges ?
Asperges zijn de jonge scheuten van de aspergeplant. Normaal gesproken groeien die boven de grond en worden ze groen. Met name in het zuiden van Europa worden groene asperges gegeten. Door de asperges onder de grond te laten groeien, in zogenaamde aspergebedden, blijven de scheuten wit en krijgen ze een andere smaak. In Nederland en België eten we het liefst witte asperges. Ze hebben echter als nadeel dat je ze moet schillen. Dat hoef je met de groene niet te doen!


Waar komt de Hollandse aspergetraditie vandaan?
Asperges worden in Nederland met name geteeld in Brabant en Limburg. In deze provincies kun je bij vele boerenwinkels terecht om verse asperges te kopen of mag je ze zelf uit het aspergebed halen (steken noemen ze dat). Een echte aanrader trouwens. Ga gewoon een dagje er op uit en rijdend over een B-weggetje kom je vanzelf een bordje 'Asperges te koop' tegen. Bezoek dan ook een van de vele restaurants die een asperge-menu aanbieden. De meesten bieden kwaliteit, want de lokale klanten zijn kritische asperge-eters!!


De asperge komt oorspronkelijk niet uit Nederland. De oudste overleveringen van deze plant  gaan terug tot Egypte waar afbeeldingen van asperges als offergaven gevonden zijn. Ook de Romeinen aten asperges. In Nederland kennen we de asperge pas sinds de middeleeuwen. Ze waren toen met name te vinden in de kloostertuinen. Dat waren speciale, door monniken onderhouden tuinen, waar geneeskrachtige kruiden werden verbouwd, die zij gebruikten om mensen te genezen. De asperge werd oorspronkelijk vooral als laxeermiddel gebruikt. In de 18e eeuw kwamen de eerste Nederlandse aspergebedden voor in ons land. Niet in het zuiden  maar in Groningen. Na de Tweede Wereldoorlog verhuisden de aspergebedden naar Brabant en Limburg. Dat had een aantal praktische redenen. Er was voldoende zandgrond aanwezig om de aspergebedden aan te leggen, er waren genoeg grote gezinnen, ofwel arbeidskrachten, aanwezig om asperges te steken én er was enorme armoede, dus een nieuwe bedrijfstak was meer dan welkom. Daarbij werd er vooral aan de Oosterburen verkocht en vanaf Brabant en Limburg is dat niet zo ver rijden.

aspergebedden onder plastic tunnels

Het aspergeseizoen duurt niet lang, tot 24 juni ofwel Sint Jan. Op deze dag werd vroeger de geboortedag van Johannes de Doper herdacht met Midzomerfeesten en stopten de aspergetelers traditioneel de oogst van de asperges. Daardoor kan de plant zich namelijk voldoende herstellen om het jaar er op weer een nieuwe oogst te hebben.

Wat is de indeling van asperge-kwaliteiten?
Bij de groenteboer vind je nu van die kistjes met daarin de verschillende asperges. Bij de dikke staat vaak een bordje AA-kwaliteit en betaal je de hoofdprijs. Maar wat betekent dat nu eigenlijk?Nou asperges worden ingedeeld in kwaliteitsklassen die ik je hier uitleg.



Ten eerste moeten goede asperges aan de volgende criteria voldoen:
Ze moeten lang, kaarsrecht, helemaal wit zonder verkleuring roestplekje of beschadiging zijn. En natuurlijk niet van die uitgedroogde, ingescheurde onderkanten. En al helemaal geen beschadigingen aan de kop, het lekkerste deel van de asperge.

Dan heb je nog een indeling naar dikte:
AAA: De allerdikste asperges krijgen het predikaat AAA. Deze asperges moeten meer dan 28 mm dik zijn, Je raadt het al deze zijn het duurst en bijna niet te vinden.
AA: De AA asperges zijn ietsje dunner, maar nog steeds lekker dik 20-28 mm. Deze worden als de beste gangbare kwaliteit gezien.
A: Deze zijn weer wat dunner 16-20 mm
B: De dunsten van allemaal 12-16 mm.

Let op:
Ik zie nog wel eens een bordje AA staan bij asperges die dat absoluut niet zijn, maar waar de verkoper graag de hoofdprijs voor vangt. Asperges zijn er immers maar 2 maanden, dus er moet snel aan verdiend worden, helaas. Gelukkig weet jij nu waar je op moet letten!

Hoe kook je asperges?
Tenslotte hoe kook je de asperge nu op zijn allerbest? Ik heb het in mijn jeugd in Brabant op de volgende manier geleerd. Je snijdt eerst 1 cm van de onderkant van de asperge af. Dan leg je ze een half uurtje in een bak koud water. Dan komt het belangrijkste. Schil ze zorgvuldig. Dat gaat het makkelijkst met een dunschiller. Schil ze vanaf de onderkant van de kop naar beneden en let goed op dat je alles schilt.  Gooi schillen en onderkantjes niet weg, maar kook ze mee. Ik heb een speciale aspergepan en doe de schillen onderin de pan en de asperges zelf in het mandje.

Vul een (asperge)pan met water en wat zout. Voeg de asperges toe en laat ze 5-10 minuten koken. De duur is trouwens afhankelijk van de dikte van de asperges, dus prik tijdens het koken in de asperge. Hij moet niet te zacht zijn, want dan verliest de groente zijn bite en is hij gewoon minder lekker.
Zet het vuur uit en laat de asperges nog 10 minuten in het kookvocht nagaren.
Als je de asperges uit de pan neemt, gooi het kookvocht dan niet weg. Dit water is een goede basis voor een soep of saus en kun je 2 dagen in een Tupperware-bak in de koelkast bewaren.


Hoe weet je of asperges vers zijn?
Ten eerste zie je dat wel aan de glans. Ten tweede moeten er niet van die scheuren onderin de asperge zitten of zo'n hele droge, witte onderkant. De ultieme test is om 2 asperges tegen elkaar aan te schuren. Piepen ze? Dan is het goed!!

Ben je helemaal in de ban geraakt van de asperge en wil je ze ook eens proberen?
Kijk dan in Het Hollands Maandkookboek voor verschillende recepten.

Je kunt ook heel traditioneel beginnen door asperges te koken en te eten met ham, gekookte aardappels en een fijngesneden gekookt eitje met daarover wat gesmolten echte boter!

Wil je meer informatie over de asperge? Of over asperge-evenementen en verkooppunten?
Kijk dan op de volgende sites:
groentenfruit.nl voor informatie over de groente
aspergecentrum.nl voor informatie over evenementen
brabantseasperge.nl voor info over Brabantse evenementen en verkooppunten
aspergegildepeelenmaas.nl over Limburgse evenementen









Geen opmerkingen:

Een reactie posten